مهدى مهريزى و على صدرايى خويى

9

ميراث حديث شيعه

أبى عمير 94 كتاب ، ( 6 ) فضل بن شادان 280 اثر حديثي ، ( 7 ) محمد بن مسعود عياشى بيش از 200 كتاب ، ( 8 ) علي بن مهريار اهوازى 333 كتاب ( 9 ) وحسين بن سعيد اهوازى 330 اثر حديثي ( 10 ) تاليف كرده اند . صاحبان تراجم گفته اند از زمان حسن بن محبوب تا زمان شيخ طوسي بيش از صد كتاب در علم رجال تاليف شده است . ( 11 ) اين همه ، به عصر حضور مربوط است ؛ پس از آن نيز اين تلاش ها ادامه مى يابد . شيخ آقا بزرگ تهرانى نزديك به 130 أصل ، 200 نوادر ( 12 ) و 743 كتاب حديثي معرفى مى كند ( 13 ) واز 141 كتاب رجال نام مى برد . ( 14 ) وى همچنين از بيش از هفتصدو پنجاه كتاب ورساله در زمينهء إجازات نام برده است . ( 15 ) چنان كه از پنجاه كتاب در زمينه دراية الحديث ( 16 ) ياد كرده ودر شرح وترجمه نيز آمارى فراوان از كتب ارائه كرده است . ( 17 ) اينها بخشي است از آنچه كه در ساير فهارس به ويژه فهارس نسخ خطى به ثبت رسيده است . با مقايسه اين آمارها با آنچه به طبع رسيده وچاپ شده ، مى توان به تفاوتى فاحش وشكافى عميق در اين زمينه پى برد . در مثل آنچه به عنوان كتاب

--> ( 6 ) الفهرست ، شيخ طوسي ، ص 142 ( 7 ) همان ، ص 124 ( 8 ) همان ، ص 136 ( 9 ) همان ، ص 88 ( 10 ) همان ، ص 58 ( 11 ) معجم رجال الحديث ، ج 1 ، ص 42 ( 12 ) الذريعة ، ج 6 ، ص 302 ( 13 ) همان ، ص 303 - 374 ( 14 ) همان ، ج 10 ، ص 82 - 162 ( 15 ) همان ، ج 1 ، ص 132 - 266 ( 16 ) همان ، ج 8 ، ص 54 - 56 ( 17 ) همان ، ج 13 ، ص 186 - 211